Liên cầu khuẩn nhóm A có thể gây ra nhiều bệnh lý như viêm họng, viêm amidan, nhiễm khuẩn da như chốc lở, viêm mô tế bào...
Liên cầu khuẩn nhóm A là loại vi khuẩn có thể gây nhiều bệnh lý. Vi khuẩn này thường được tìm thấy ở vùng họng hoặc trên da của một số người mà không gây triệu chứng.
Trong một số trường hợp, vi khuẩn có thể xâm nhập sâu vào cơ thể, gây nhiễm khuẩn huyết, viêm cân mạc hoại tử hoặc hội chứng sốc nhiễm độc liên cầu, đe dọa tính mạng.
Đáng lưu ý, sau khi nhiễm liên cầu khuẩn nhóm A, một số người có thể gặp các biến chứng miễn dịch như thấp tim cấp hoặc viêm cầu thận hậu nhiễm liên cầu. Hiện chưa có vaccine phòng bệnh do vi khuẩn này. Vì vậy, giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây, phát hiện và điều trị sớm các ổ nhiễm khuẩn là những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe.
1. Giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế lây nhiễm
Liên cầu khuẩn nhóm A có thể lây truyền qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở khoảng cách gần. Vi khuẩn cũng có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi, họng hoặc dịch từ vết thương, tổn thương da của người nhiễm bệnh.
Để hạn chế nguy cơ lây nhiễm, mỗi người cần thực hiện các biện pháp sau:
Che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi: Sử dụng khăn giấy hoặc mặt trong khuỷu tay để che miệng, mũi; bỏ khăn giấy đã sử dụng vào thùng rác và rửa tay ngay sau đó. Người có biểu hiện ho, đau họng, sốt nên đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người khác, đặc biệt tại nơi đông người.
Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, nhất là sau khi ho, hắt hơi, xì mũi, chăm sóc người bệnh hoặc tiếp xúc với vết thương. Khi không có điều kiện rửa tay, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay phù hợp.
Không dùng chung đồ dùng cá nhân: Tránh dùng chung cốc uống nước, bát, đũa, thìa, khăn mặt và các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với nước bọt hoặc dịch tiết của người bệnh. Đồ dùng ăn uống cần được rửa sạch sau khi sử dụng.
Hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh: Khi trong gia đình có người bị viêm họng do liên cầu, chốc lở hoặc nhiễm khuẩn da, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết và vùng da tổn thương. Người chăm sóc nên rửa tay trước và sau khi tiếp xúc với người bệnh.
Những biện pháp này đặc biệt cần thiết tại trường học, nhà trẻ, khu tập thể và những nơi đông người, nơi vi khuẩn có thể dễ dàng lây lan khi mọi người tiếp xúc gần.
2. Chăm sóc và bảo vệ các tổn thương trên da
Liên cầu khuẩn nhóm A không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể xâm nhập qua vùng da bị trầy xước, vết cắt hoặc tổn thương. Vì vậy, chăm sóc da và xử lý đúng cách các vết thương đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa nhiễm khuẩn.
Khi bị xây xát hoặc có vết thương ngoài da, cần làm sạch nhẹ nhàng bằng nước sạch, giữ vùng tổn thương khô thoáng và băng kín bằng gạc sạch nếu vết thương có nguy cơ tiếp xúc với bụi bẩn hoặc dịch tiết. Băng cần được thay khi bị ướt, bẩn hoặc theo hướng dẫn chăm sóc vết thương.
Không nên gãi, cạy vảy hoặc tự ý nặn các tổn thương da vì có thể khiến tổn thương lan rộng và làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Đối với trẻ nhỏ, cha mẹ cần chú ý vệ sinh móng tay, nhắc trẻ không gãi những vùng da bị ngứa, nổi mụn nước hoặc có vết loét. Nếu trẻ xuất hiện tổn thương da lan nhanh, sưng, nóng, đỏ, đau, chảy mủ hoặc kèm sốt, cần đưa trẻ đi khám để được đánh giá và điều trị phù hợp.
Người đang có vết thương hở hoặc nhiễm khuẩn da cần che phủ vùng tổn thương, giữ vệ sinh cá nhân và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người khác cho đến khi được nhân viên y tế đánh giá, hướng dẫn.
3. Vệ sinh môi trường, phát hiện và điều trị sớm ổ nhiễm khuẩn
Duy trì môi trường sống sạch sẽ góp phần hạn chế nguy cơ lây lan vi khuẩn. Gia đình, trường học, nhà trẻ và cơ sở chăm sóc tập trung cần thường xuyên vệ sinh các bề mặt hay tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn ghế, đồ chơi và dụng cụ sinh hoạt chung.
Không gian sinh hoạt cần thông thoáng; đồ dùng cá nhân của người bệnh nên được vệ sinh riêng, tránh dùng chung khi chưa được làm sạch.
Bên cạnh đó, cần phát hiện và điều trị sớm các trường hợp viêm họng, viêm amidan, chốc lở hoặc nhiễm khuẩn da nghi do liên cầu nhóm A. Người có biểu hiện sốt, đau họng, đau khi nuốt, nổi ban hoặc tổn thương da có mủ nên đi khám để được chẩn đoán. Không phải mọi trường hợp đau họng đều do liên cầu khuẩn, vì vậy không nên tự mua kháng sinh sử dụng.
Khi được xác định mắc nhiễm khuẩn do liên cầu nhóm A, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị, sử dụng kháng sinh đúng loại, đúng liều và đủ thời gian theo chỉ định. Điều trị phù hợp giúp kiểm soát nhiễm khuẩn, hạn chế lây lan và giảm nguy cơ một số biến chứng như thấp tim cấp.
Không tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ.
Đặc biệt, người bệnh có biểu hiện đau dữ dội bất thường, vùng da sưng đỏ lan nhanh, sốt cao, khó thở, lơ mơ hoặc tình trạng toàn thân xấu đi cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để loại trừ nhiễm khuẩn xâm lấn nghiêm trọng.
4. Không tự ý sử dụng kháng sinh dự phòng
Kháng sinh có vai trò quan trọng trong điều trị một số bệnh do liên cầu khuẩn nhóm A, nhưng không phải ai tiếp xúc với người bệnh cũng cần sử dụng kháng sinh dự phòng. Việc chỉ định kháng sinh dự phòng chỉ được cân nhắc trong những tình huống cụ thể, dựa trên đánh giá của bác sĩ và hướng dẫn chuyên môn.
Đối với người chuẩn bị phẫu thuật, kháng sinh dự phòng được sử dụng tùy loại phẫu thuật, nguy cơ nhiễm khuẩn và quy trình chuyên môn của cơ sở y tế, không phải biện pháp dự phòng riêng cho liên cầu khuẩn nhóm A. Người bệnh không tự mua hoặc sử dụng kháng sinh sau phẫu thuật khi chưa có chỉ định.
Hiện chưa có vaccine phòng bệnh do liên cầu khuẩn nhóm A. Vì vậy, mỗi người cần duy trì thói quen rửa tay, che miệng khi ho, chăm sóc tốt các vết thương ngoài da, không dùng chung đồ dùng cá nhân và đi khám khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn.
Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị đúng cách là những biện pháp thiết thực giúp hạn chế lây lan và giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm do liên cầu khuẩn nhóm A.
Nguồn : suckhoedoisong
